Een record is het niet, maar het mag zeker wel speciaal genoemd worden dat Norman Blake en Raymond McGinley al 37 jaar musiceren in de Schotse gitaarformatie Teenage Fanclub. Binnenkort presenteren zij, en dat verblijdt ondergetekende, hun dertiende langspeler: Do Not Dare To Dream.
Desgevraagd vertelt Blake dat na al die jaren het verzinnen van een albumtitel een hele opgave kan zijn. “Zeker als je er al twaalf hebt gemaakt.” Dat lijkt mij schromelijk overdreven, zeker ten opzichte van waar een schrijver van fictie of non-fictie tegenaan loopt in het creatieve proces. In de maanden dat de letters uit het schrijvershoofd naar het papier worden getransformeerd, komt men nog wel weg met een directieve werktitel, maar wanneer het geschrevene, vaak in nauw overleg met een immer ongeduldige redacteur van een uitgever met duidelijk winstoogmerk, definitief gebundeld dient te worden om ter perse te gaan, wordt de noodzaak van een “pakkende” titel nijpender en nijpender.
De schrijver zal zich tot vervelens toe hard maken voor een titel die “op meerdere lagen werkt” en de redacteur zal per e-mail en later eveneens per telefoon meerdere malen benadrukken dat een titel vooral potentiële lezers moet verleiden het boek van een plank te grissen in een overvolle AKO of “voor mijn part lokale Bruna”. Kortom, zo zal hij of zij vermoeid blijven benadrukken, de titel moet bovenal “effectief” zijn. (Dit indachtig opperde een niet nader te noemen schrijver in een recalcitrante bui eens om zijn dichtbundel dan maar te mikken op zogenaamd lollige cadeaugevers en aan te bieden onder de titel Deze had je vast nog niet.)
In bepaalde gevallen wordt uiteindelijk een compromis gesloten en zien wij boeken op de markt verschijnen die onder de uiteindelijk gekozen titel een zogenaamde subtitel bezigen. Een lelijke oplossing in het spel dat al eeuwen gespeeld wordt in het schrijversvak.
Nee, dan muzikanten, die hebben het stukken makkelijker. Wanneer men niet een overkoepelend thema wil benoemen, of wanneer het niet om een bundeling van de Grootste Hits gaat, kan men bij het titelen van de plaat altijd terugvallen op het doodeenvoudig gebruiken van een songtitel of een regel uit een van de songs. Let wel: het is niet eens noodzakelijk dat dit het beste liedje van de te betitelen plaat is. Of, wanneer de inspiratie volledig is opgegaan aan het fabriceren van de songs, kan men er ook nog voor kiezen om te gaan voor het titelloze album als artistiek standpunt. Dat er desondanks nog gepruts is verschenen als OK Computer (Radiohead), Doolittle (Pixies) of Nevermind (Nirvana) is lastig te bevatten, zeker omdat deze platen stuk voor stuk zeer commerciële successen waren.
Afijn, de mannen van middelbare leeftijd die Teenage Fanclub zo efectief vormen, besloten in al hun wijsheid hun nieuwste worp te vernoemen naar een liedje op die plaat, het door Blake gepende I Dare Not To Dream. Desgevraagd legt Blake uit dat de titel bedoeld is om de memes op de hak te nemen die mensen aansporen om “te durven dromen”. Hij vindt die “een beetje belachelijk… Ik denk niet dat de wereld zo werkt.”
We moeten nog even afwachten hoe die wijsheid dan klinkt op muziek, want de twee reeds vrijgegeven, uitstekende singles luisteren naar de titels Day in the Sun en There Was You.
Het album Do Not Dare To Dream van Teenage Fanclub verschijnt 9 oktober 2026. Op 31 oktober speelt de band in Sneek (Bolwerk) en 1 november in Amsterdam (Paradiso).